De perimenopauze is een tijd waarbij grote hormonale verschuivingen plaatsvinden. Door deze veranderingen kun je je angstig of ongemakkelijk voelen. Gelukkig kun je zelf invloed uitoefenen op je gezondheid van je hormonen. 

De perimenopauze verwijst naar de jaren die aan de menopauze voorafgaan. Ongewenste symptomen hiervan zijn onder andere: nachtelijk zweten, stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, depressie, gemiste of zware menstruatie en vaginale droogheid. Voor de meeste vrouwen begint dit na hun 40ste, maar voor sommige vrouwen begint dit al na hun 30ste.

Dus wat gebeurt er met je hormonen in deze tijd? Tijdens de perimenopauze beginnen de hormonen oestrogeen en progesteron af te nemen. Progesteron heeft de neiging eerst te dalen en oestrogeen kan op en neer schommelen totdat het bezinkt. Je kunt deze hormonale veranderingen niet helemaal vermijden, maar je kunt veel goeds voor jezelf doen door specifieke voedings- en levensstijl keuzes te hanteren. Hier zijn enkele voedingsmiddelen die wij je adviseren om te eten in deze periode, of nog veel langer indien je dit fijn vindt.

Eet voldoende kruisbloemige groenten

In het vroege stadium van de perimenopauze zakt progesteron sneller dan oestrogeen. Wat kan leiden tot oestrogeen dominantie, of een hoger oestrogeen niveau in vergelijking met progesteron. Tijdens deze fase is het belangrijk, om het lichaam haar vermogen om oestrogeen te metaboliseren, te ondersteunen. Kruisbloemige groenten kunnen daar mooi bij helpen. Ze zijn namelijk rijk aan indool 3-carbinol en chlorofyl, ze bevorderen oestrogeenmetabolisme en ontgifting in de lever. ‘Vuile’ oestrogenen worden vervangen voor ‘schone’ oestrogenen. 

Als je niet gewend bent om kruisbloemige groenten te eten is dit wellicht een fijne optie voor je: maak een omelet met paksoi, broccoli of spruitjes. Je kunt ook broccoli, kool of spruitjes verwerken in je salades. Bloemkool of broccoli rijst is ook een fijn alternatief! Je kunt de groenten ook als snack combineren met hummus. Indien ze een opgeblazen gevoel veroorzaken is het aan te raden om ze eerst goed te stomen of koken. Hierdoor zijn ze makkelijker te verwerken voor je spijsverteringsstelstel.

Eet eiwitrijk voedsel bij elke maaltijd

Bloedsuikerproblemen tijdens de perimenopauze zullen je stemmingswisselingen verergeren, je prikkelbaarheid doen toenemen en de bijnieren belasten. Het eten van eiwitten bij elke maaltijd zal de bloedsuikerspiegel stabiliseren en de spikes en crashes verminderen. Hierdoor kun je afvallen, gewichtstoename voorkomen en het risico op insulineresistentie, diabetes en het metabool syndroom verminderen. Eiwit helpt je ook om vol te blijven en meer calorieën te verbranden zonder dat je je constant hongerig voelt. Je spiermassa en botdichtheid gaan een zware tijd in als je de menopauze ingaat. Als je voldoende eiwitten binnenkrijgt en aan krachttraining doet, kun je deze achteruitgang verminderen. 

Eiwitrijke voedingsmiddelen zijn onder andere: biologische eieren, wild gevangen vis, mager gevogelte, grasgevoerd vlees en peulvruchten. Streef naar zo’n 21 tot 28 gram eiwit bij elke maaltijd, inclusief ontbijt! Eet in de ochtend niet zoet maar hartig. Ga bijvoorbeeld voor een groenten omelet, of havermout met noten, hennepzaad of pompoenpitten. 

LEES OOK: Dit ontbijtje balanceert de hormonen, en dat komt hierdoor.

Neem lijnzaad op in je routine

Lijnzaad kan een van de meest ondersteunende superfoods zijn gedurende de perimenopauze. Het bevat lignanen, dit zijn fyto-oestrogenen (zwakkere plantaardige oestrogenen die zachte oestrogeen ondersteuning bieden wanneer oestrogeen afneemt). Maar er zit ook een keerzijde aan dit verhaal. Het kan namelijk ook adaptief werken en oestrogeen blokkeren wanneer oestrogeen dominantie aanwezig is in de eerdere stadia. Dus als het toevoegen van lijnzaad je menstruatie, stemmingswisselingen, gevoelige borsten of andere symptomen die je ervaart verergert, kan dit je oestrogeendominantie versterken, en wil je het dus liever niet gebruiken om je hormonen in balans te houden.

Tip: maal het lijnzaad om hier de voordelen van te plukken. We hebben namelijk niet de spijsverteringsenzymen die nodig zijn om de buitenste schil af te breken. Je kunt het uiteraard ook gemalen kopen. Je kunt lijnzaad verwerken in smoothies, ter vervanging voor ei in vegan-recepten, of toevoegen aan stoofschotels of Griekse yoghurt. Als je van gezonde bakproducten houdt, kun je ook gemalen lijnzaad gebruiken om witte of bewerkte bloem in muffins en andere bakproducten te vervangen. Daarmee maak je ze vezel- en eiwitrijk. 

Focus je op voedingsmiddelen die de gezondheid van je botten ondersteunen

Oestrogeen beschermt tegen botverlies, dus wanneer het begint te dalen, lopen vrouwen een verhoogd risico op osteoporose. Dit betekent dat de perimenopauze een zeer belangrijke tijd is om je botgezondheid te ondersteunen, om osteoporose en de complicaties ervan te voorkomen. Je kunt dit op een paar manieren doen, maar ga in de eerste instantie calciumrijk voedsel eten. Als je zuivelproducten kunt verdragen, eet dan twee tot drie porties per dag en kies biologische of met gras gevoede variëteiten. Gewone of Griekse yoghurt zijn geweldige opties, omdat ze ook levende bacteriën bevatten die de darm ondersteunen. Sla gezoete en fruit gearomatiseerde yoghurt over. Je kunt je yoghurt wel verrijken met verse kruiden of gehakte komkommer. Dan heb je uiteraard wel een hartige snack in plaats van een zoete.

Als je zuivel niet verdraagt, zijn er veel niet-zuivelrijke calciumrijke voedingsmiddelen om uit te kiezen. Probeer broccoli, bok choy, boerenkool, boerenkool, amandelen en ingeblikte zalm en sardines. Veel van deze voedingsmiddelen bevatten vitamine D, waardoor je lichaam calcium kan absorberen. Veel mensen hebben een tekort aan vitamine D en dit wil je zeker niet hebben in deze periode. Vraag je arts om je vitamine D-waarden te testen en ondersteun indien nodig je botgezondheid met suppletie.

Twee andere voedingsstoffen die vaak over het hoofd gezien worden, maar cruciaal zijn voor de gezondheid van de botten, zijn magnesium en vitamine K2. Magnesium, gevonden in noten, peulvruchten, bladgroenten en donkere chocolade, is een ander mineraal dat je botten vormt. Vitamine K2, gevonden in natto (gefermenteerde soja), eidooiers, kaas en boter, vertelt je lichaam om het calcium in je botten af ​​te zetten, en dus niet in je slagaders of andere organen. Net als vitamine D levert voedsel meestal niet voldoende vitamine K2. Vanwege het opkomende onderzoek naar de rol ervan in de gezondheid van de botten – evenals hartziekten en diabetes – raden wij vrouwen aan tijdens en na de perimenopauze, een vitamine K2-supplement van hoge kwaliteit aan hun dagelijkse routine toe te voegen.

Vergeet omega-3-rijk voedsel niet

Probeer tijdens de overgang naar de menopauze wekelijks omega-3-rijke vis te eten, zoals zalm, sardines, tonijn, makreel, kabeljauw en forel. Onderzoek toont aan dat EPA en DHA, de twee omega-3-vetzuren in vis, ontstekingen verminderen, het humeur verbeteren en depressie verminderen. Ze verminderen ook het risico op hartaandoeningen, wat weer andere aandoening kan zijn, waarop vrouwen een hoger risico hebben na de perimenopauze.

Hoe zit het met plantaardige omega-3’s zoals walnoten en lijnzaad? Deze voedingsmiddelen bevatten de plantaardige omega-3 ALA, die moet worden omgezet in EPA en DHA om de voordelen te ontvangen. Dit betekent dat omega-3’s op basis van noten geen omega-3’s op basis van vis vervangen, maar ze zijn nog steeds een geweldige bron van gezonde vetten en vezels. Als je een verhoogd risico op hartaandoeningen hebt of niet graag vis eet, is het aan te raden om een ​​visolie supplement te nemen.

Eet meer vezelrijke complexe koolhydraten (niet alle koolhydraten zijn slecht)

Door eenvoudige en bewerkte suikers te verwijderen en te vervangen door vezelrijke complexe koolhydraten, help je je bloedsuiker in evenwicht te houden tijdens de perimenopauze. Gezonde koolhydraten kunnen ook stemmingswisselingen, prikkelbaarheid en depressie verminderen omdat ze de productie van serotonine verhogen – ons happy hormoon.

LEES OOK: Een gezonde bloedsuikerspiegel: zo krijg je het voor elkaar.

De beste soorten en hoeveelheden van koolhydraten verschillen van persoon tot persoon. Er moet rekening worden gehouden met verschillende dingen, zoals je medische geschiedenis, activiteitsniveau en spijsverteringsgezondheid. Indien getolereerd, zijn bonen, linzen, haver, quinoa, boekweit en andere volle granen een paar keer per week goede opties. Zetmeelrijke groenten zoals zoete aardappelen, wortelen, bieten, winterpompoenen en andere wortelgroenten zijn goede keuzes omdat ze rijk zijn aan voedingsstoffen en vezels.

Door je te concentreren op deze voedingsmiddelen – die kunnen helpen laaggradige ontstekingen te verminderen, een gezond humeur te ondersteunen en hormonen en insuline niveaus in evenwicht te houden – hoeft de perimenopauze niet iets te zijn waar we tegenop zien. Het is een geweldige reden om gezond(er) te gaan koken en meer aan lichamelijke beweging te doen. Selfcare behoort nu eenmaal tot gezondheid en dat is een fijn iets!

Wil je meer lezen over het in balans brengen van je hormonen? Bestel dan mijn boek ‘Herstel je hormonen in 10 stappen’ en start met mijn 10-stappenplan. 

Tekst: Inga Stoit